Un revista-laboratorio dedicá na poesía, proza, ciencia, arte, música, historia, política na papiamentu
El amor, madre, a la patria
No es el amor ridículo a la tierra
Ni a la hierba que pisan nuestras plantas.
Es el odio invencible a quien la oprime.
Es el rencor eterno a quien la ataca.

Jose Martí

7/11/2007

E Arte di Scirbimentu (16. Demasiado Limitashón)

16.Demasiado Limitashón[1]


Ma si bo poema ta demasiado puru y elegante
y liber di exceso descontrolá,
e tá mas insípido qu e regusto[2] di un consomé sin sabor,
mas delegá qu harmonía fantasmal fo’i un laúd[3] di tèmpel.
Un cantante cu un coro di tres persona
tá elegante ma sin encanto.


© 2007 Papiamentu Bibu



[1] E título na inglés tá Overrestraint, un palabra qu den e dicshonario riba internet qu llama
Babylon, no ta existí. Tal bes ta trata di un eror tipográfico y mester lesé como Over Restraint. Restraint ta nificá (entre otro na spañó) freno, abnegashón, abstinencia, atemperashón, cohibishón, comedimentu, constreñimentu, còntròl, limitashón, limitante, refrenamentu, reportashón, restricshón, templansa, traba.

[2] Aftertaste na inglés. Pa falta di un entrada na papiamentu, ta introducí aqui e palabra regusto for di spañó.

[3] Lute. Laúd na spañó (for di arabir al-ud). Na China ta trata di e instrumento pipa. Abou nos a pone diferente vínculo, entre nan unu cu e video di un virtuoso. ¡Impreshonante! Pa e curiósonan entre nos, laud ta nificá tambe alabansa òf canto eclesiástico, cu raís latín (laudare) . Por lo tanto, como instrumento su raís etimológico ta arabir y como acto religioso su raís ta latín.


Wikipedia
Wikipedia na spañó
Philmultic
Melody of China

E Arte di Scirbimentu (15. Dignidad)

15.Dignidad

Ora bo ta core locoloco tras di un pòtpuri di un coro,
seducí pa sonido barata y llamativo,
bo poema buyá ta cumpli cu apetito vulgar
mané e tónonan burusí di un melodía común.
E cántonan erótico di Fanglu y Shangyian
tin un atracshón mínimo ma n’ tin gracia.


© 2007 Papiamentu Bibu

E Arte di Scirbimentu (14. Curasón)

14.Curasón

Ora razón natural tá sacrificá pa raresa –
un búsqueda absurdo y bashí pa bagatela -
palabra ta insensibel y sin amor
manera álmanan sin rumbo qu nunca n’ por bai cas.
Ta mané ranca na un cuèrdè fini band’i brùg:
Bo ta haci harmonía sin curasón.


© 2007 Papiamentu Bibu

E Arte di Scirbimentu (13. Harmonía)

13. Harmonía

Confia bo palabra na sonido metálico
y nan bunitesa lo pèrdè nan brillo.
Ora mahós ta mescla cu bunita den un curpa,
e bon calidad lo queda manchá.
Ora fluit ta toca muchu lihé pa baliadó,
nan ta core tras di otro sin harmonía.


© 2007 Papiamentu Bibu

E Arte di Scirbimentu (12. Un Harpa di un cuèrdè)

12. Un Harpa di Un Cuèrdè

Ora un autor ta componé un poema muchu còrticu,
e ta laga un pista cu un sentimentu solitario
mané ora ta despreciá soledad sin amigu
òf ta mira shelu inmenso, desconectá.
Un cuèrdè di un harpa ta scèrpi y dushi
ma ta canta sin resonancia y harmonía.


© 2007 Papiamentu Bibu

E Arte di Scirbimentu (11. Ordinario y Sublime)


11. Ordinario y Sublime

Floriando y floriando, un tapushi di aros largu
ta sali altu riba sobrá,
un forma evitando su sombra,
su sonido rechazando eco.
E mihó frase tá un baranca elevá.
Lo no por tehele den un canto ordinario.
Mente no por haña su pareu
ma ta sigui tira liña, involuntario[1] na entregá.
Finalmente, bena[2] di jade[3] ta laga un ceru resplandecé,
perla den awa ta haci riu seductivo,
un martín piscadó[4] bèrdè ta duna bida
asta na un pal’i wabi maltratá,
y cancionnan clásico y popular
ta mescla den un sútil contraste.


© 2007 Papiamentu Bibu




[1] Unwilling. Maldispuesto, no dispuesto, reacio, renuente.

[2] Depósito, sedimentu mineral.

[3] Un mineral. Tantu na ingles como spañó su anotashón tá indéntico. Según e sitio Right Reading, jade tábata e manifestashón físico di virtud spiritual, e encarnashón di tur loque tá mas deseabel. Pa mas tocante jade, mira e vínculonan abou.

[4] Kingfisher. Un para qu nos conocé como martin. Na spañó e tá conocí como martin pescador. Análogo na spañó, nos a dicidí di llamé martin piscadó.

7/08/2007

E Arte di Scirbimentu (10. Hacié Di Nobo)

10. Hacié Di Nobo

Tal bes pensamentu y palabra ta mescla
den bunitesa lúcido, un crecementu abundante;
nan ta cende manera un brocado[1] brillante,
conmovedor[2] manera un orquesta di cuèrdè.[3]
Ma si bo no logra hacié di nobo
solamente bo por ripití pasado.
asta si bo mes curasón tá bo inspirashón,
un hende lo por a tehe e tela ey promé,
y pa queda honrado y mantené integridad
bo mester desposeele a pesar di bo amor.


© 2007 Papiamentu Bibu


[1] Tela bòrdá cu hilu di coló di oro cu relieve.

[2] Poignant. pungente; mordaz. Tambe den sentido tristu òf patético.

[3] Un Orquestra di cuèrdè tá un orquesta qu ta existí solamente di instrumento di cuèrdè, manera violín, viola, violonchelo y cóntrabas.

7/07/2007

E Arte di Scirbimentu (9. Látigo)

9. Látigo

Tin be bo tá scirbiendo den un abundante spenrá fini di pensamentu
qu ta mina otro y ta tapa e asuntu.
Ora bo llega extremo no tin ni’un caminda mas pa bai –
mas ta bira menos si bo ta trata drecha loque tá cla.
Un frase poderoso na e punto crucial
lo suta e obra mané un cabai y poné galopá;
aunque tur palabra tá na nan lugá,
nan lo warda riba e látigo pa core un bon careda.
Un látigo semper tá mas útil qu robés;
no sigui revisá mas ora tur cos tá na nan lugá.


© 2007 Papiamentu Bibu

E Arte di Scirbimentu (8. Revishón)

8. Revishón

Un frase lo por contradecí loque ta precedé
òf viola[1] loque ta bai bin.
Tin be e idea tá bon pero palabra ta falla,
y palábranan sútil no tin sentido.
Den cásonan asina tá sabí separá nan for di otro
ya qu nan ta lastimá otro ora ta pone nan huntu.
Tá delicado huzga cua idea òf palabra miho ta obra –
un diferencia mas sutil qu cabey di tapushi.[2]
Pisa cada palabra den un scalchi;
Usa un cabuya di midi pa còrta pida-pida.


© 2007 Papiamentu Bibu


[1] Tresspass = violá, avilantá, excedé, propasá, transgredí, traspasá ley

[2] E vershón na ingles ta papia di “wheat ear’s hairs”. “Ear” tá e tapushi (“aar” na hulandés) di un maishi. Análogo na e tapushi di maishi, nos lo por denominá esún di trigo y maishi chiquí tambe como tapushi. Por lo tanto, por lo pronto (te otro aviso), nos lo traducié como cabey di tapushi.


E Arte di Scirbimentu (7. E Muzik di Palabra)

7. E Muzik di Palabra

Manera fórmanan alternante na mundu,
literatura ta adoptá varios forma y estilo
mientras e poeta ta crea idea
den lenga elegante.
laga diferente cadencia sea usá sucesivamente
manera cincu coló den harmonía,[1]
y aunque nan ta disparcé y reaparecé inconstantemente
y aunque e ta parce un caminda qu ta difícil di subi,
si bo conocé e leynan básico di orden y cambio
bo pensamentu manera un riu lo flui den conducto.
Ma si bo palábranan hera
tá manera gara e rabu pa llega na e cabés:
Scirbimentu cla ta cambia bira lodo,
mané ora ta pinta hel riba un fondo di pretu.


© 2007 Papiamentu Bibu

[1] Tal bes un gesticulashón qu ta referí na regulashón métrico basá riba e cuater tónonan di chinés clásico. E colonan tradishonal elemental na China ta incluí blancu, còrá, hel, y blau/bèrdè.

Nota: e nota aquí tá di e traductornan

E Arte di Scirbimentu (6. E Géneronan)

6. E Géneronan

Poesía (shi) tá un spenrá luminoso di emoshón sensual;
e ensayo rimá (fu) tá transparente y coherente mané un exposishón;
Inscripshón di estela[1] (bei) tá refiná y fiel na detalle;
un elegía (lei) tá un embrollo[2] doloroso di tristesa;[3]
inscripshon (ming) tá suave y conciso ma produndo den nificashón;
composishón didáctico (zhen) ta pushabu a través di lógica poderoso;
oda (song) tá gentil di tono y gracioso di estilo;
ensayo explicativo (lun) tá exacto y convincente;
memorándum na rey (zou) mester tá adecuado y transparente;
debate scirbí (shuo) mester deslumbrá di elocuencia.
Aunque tin diferente estilo,
nan tur ta oponé desviashón y consentimentu
y ta insistí qu bo ta presentá bo argumento
cu ni un palabra di mas.


© 2007 Papiamentu Bibu



[1] Steles (inglés). Estela (di griego stēlē; Plural: stelae, stēlai) ta un piedra conmemorativo tambe usá pa finnan funerario, generalmente decorá cu nòmber y títulonan di un persona (sea morto òf na bida), inscribí den forma di relieve òf pintá.

[2] Enredo. Aquí mi quièr referí na Luis Daal qu algún aña pasá introducí e palabra den un reacshón den corant. Referencia na e fuente aquí nos tin qu queda debe e lector.

[3] pesar, aflicción, amargura, condolencia, congoja, desasosiego, dolor, duelo, pena, quebranto, sentimiento, sufrimiento, tristeza

E Arte di Scirbimentu (5. E diferente Estílonan)

5. E Diferente Estílonan

Pero estílonan ta diverso;
no tin un standard pa nada,
y ya qu cosnan ta queda cambia semper
¿con nos ta logra e perfecto descripshón?
Còntròl di lenga ta revelá e autor su talento[1];
Maestría ta bin ora retórica ta paga concepto su cuenta.
Scirbimentu tá un lucha entre presencia y ausencia.
Abri caminda caminda n’ tá hundu, y si tá hundu, landa.
No tá nada si ta bandoná compas y centro
si bo tá un spil pa fórmanan real.
Pa seducí bista usa un estilo floriá,
pero pa complacé mente sea preciso.
Asina mes, un descripshón no por queda limitá.
Discurso ta floria ora e ta bai aleu qu palabra.


© 2007 Papiamentu Bibu



[1] habilidad, aptitud, arte, destreza, don, experiencia, experticia, maestría, pericia, técnica


Nota: Nos ta bai desviá di nos intenshón inicial di publicá solamente un secshón pa día. For di awe nos lo publicá mas secshón y asina llega na e momentu qu por lesa e arte poético di Lu Ji como un unidad. Además, ta e intenshón pa después sigui mesora cu e arte poético di Zikong Tu qu ta consistí di binticuater "estilo".

Otro motibu tá qu nos quièr "finalisá" e esbozo oriental aquí pa sigui dedicá tempu y atenshón na otro asuntu, asúntunan qu nos no quièr publicá ainda pasobra nan ta queda como un interupshón inoportuno.

E Arte di Scirbimentu (4. E Placer di Palabra)

4. E Placer di Palabra

Scirbimentu ta placer –
Pues santu y estudioso ta persigui’é.
Un escritor ta crea bida nobo den bashí,
ta bati riba silencio pa haci un sonido,
ta mara espacio y tempu huntu riba un blachi di seda
y ta laga brota un riu fo’i un curasón chiquí na midí.
Mientras palabra ta duna lus na palabra
y pensamentu ta evocá pensamentu mas profundo
nan ta ole mané flor pimpá di aroma,
spreit mané blachi bèrdè den primavera;
ata bientu ta pasa, lora den un warwarú di idea,
y nubia ta subi for je mondi cuashi scirbidó.


© 2007 Papiamentu Bibu

7/06/2007

E Arte di Scirbimentu (3. E Proceso)

3. E Proceso

Busca e palábranan y esfera di pensamentu,
después busca e orden adecuado;
liberá nan fórmanan brillante
y extraé imágennan pa scucha con nan ta canta.
Awor bláchinan ta crece a lo largo di e ramificashón di pensamentu.
Awor sigui un coriente te na su fuente.
Saca loque ta scondí na lus
òf forma lo compleho for di simplesa.
Animalnan ta tembla ora tiguer cambia di patronchi
y páranan ta sacudí pluma ora un dragón ta na bista;
algún palabra ta pertenecé na otro
y algún no ta bai huntu, mané jente puntapunta,
ma ora bo ta lúcido y calmá
bo spiritu ta haña palábranan bèrdadero.
Cu shelu cu tera contené den bo cabés,
nada n' ta scapa e pèn den bo man.
Na comienso ta difícil cuminsá,
doloroso mané papia cu lep tur còrta,
pero palabra lo lora flui cu enk na final.
Esencia ta sostené contenido mané e troncon qu ta elevá palu;
lenga tá modelá den taqui, blachi, y fruta.
Awor palabra y contenido ta haci pareha
mané bo ánimo y cara-
Sonreí ora bo tá contentu
òf suspirá ora curasón ta haci due.
Tin be tá facil improvisá.
Tin be solamente bo ta morde cuashi y pensa.


© 2007 Papiamentu Bibu

7/05/2007

E Arte di Scirbimentu (2. Meditashón)

2. Meditashón

Na comienso mi ta cera wowo. Mi n’ ta tende nada.
Den espacio interior tur caminda mi ta busca.
Mi spiritu ta galopá bai tera su ocho frontéranan
y álanan pa llega dak di shelu.
Pronto, nebuloso y luminoso mane solo na punto di sali,
idéanan ta combiná y imagen ta excitá imagen.
Ora mi bebe e biña di palabra
y cou flornan di e seis búquinan[1],
mi ta landa libremente den riu celestial
y sanbuyá den e abismo di lamán.
Tin be palabra n’ que sali – nan ta resistimi
te ora mi cosechá nan mané piscá na anzue fo’i awa hundu;
tin be nan ta páranan qu ta bula subi fo’i un nubia
qu ta cai caminda nan tin qu cai, tirá pa flecha,
y mi ta cosechá líneanan neglishá pa shen generashón,
rímanan scondí pa mil aña.
Lo mi n’ mishi un flor floriando cu manisé,
Ma si pura esunnan ainda cerá den anochi.
Den un frega’i wowo mi ta mira awe y ayera,
Mi ta saca man y mishi tur lamán.


© 2007 Papiamentu Bibu



[1] Clásiconan confuciano.

7/04/2007

E Arte di Scirbimentu (1. Impulso)

1. Impulso

Un poeta ta para entre shelu cu tera
Y ta mira e misterio scur.
Pa sustentami[1] mi ta lesa e clásiconan.
Mi ta suspirá mientras e cuáter temporádanan ta lora pasa
Y un enhambre[2] di cosnan cu bida ta excitá varios pensamentu.
Den otoño burusí ta haci dolo mira bláchinan ta quita cai,
Ma es ta delicado táquinan den primavera ta brota.
Serena[3] di mainta ta impreshoná mi curasón,
Mi ambishón ta flota cu núbianan altu,
Mi ta dedicá canto na mi antepasádonan
Y canta e fragancia limpi di nan virtud.
Mi ta dualu den e clásiconan, un mondi di tesoro,
Y ta stima nan equilibrio elegante di estilo y sustancia,
Inspirá, mi ta pone un banda e buqui qu mi tábata lesa
Y laga palabra brota sali for di mi cuashi[4].


© 2007 Papiamentu Bibu


[1] Sustentá = nutri, alimentá.

[2] Swarm na ingles. Pa falta di un palabra mas criollo, nos ta mantené por lo pronto e entrada spañó.

[3] E vershón ingles ta uza e palabra frost, o sea escarcha na spañó. Ta un palabra qu den nos mundu di percepshón no ta bisa nos nada. Por comparé cu e dicho hulandés “het verdwijnt als sneeuw voor de zon” qu na papiamentu lo bira “e ta disparcé manera salu den awa”. Por lo tanto nos a dicidí di remplasá frost pa serena.

[4] Artístanan di scritura chinés ta uza un cuashi special pa scirbi texto, qu ta dun’é un aspecto di caligrafía occidental.

E Arte di Scirbimentu (Prólogo)

Prólogo[1]

Después di a lesa varios escritor talentoso, m’a adquirí entendementu den e arte di scirbimentu. Lo por criticá y analisá e manéranan qu palábranan y expreshonnan ta iniciá nificashón, pa variá qu nan tá, pa nan bunitesa y nan estilo. Pa medio di mi propio esfuérsonan, mi sa con difícil tá pa scirbi, ya qu sémper mi ta preocupá qu mi idéanan no ta logra expresá nan tópico y qu mi palábranan ta queda mas alehá ainda a causa di idéanan insatisfactorio. Comprondé e problema tá fácil, e solushón tá mas difícil. Pues, m’a cuminsá scirbi e ensayo aquí den forma di rima pa comentá clásiconan elegante y pa papia riba con púntonan fuerte y débil ta haña nan caminda den nos escrítonan. Algún día, mi ta spera, hende lo pensa qu m’a capturá e secreto sútilnan aquí di palabra. Siña scirbi di e clásiconan ta manera talla e palu di un hacha – e modelo ta den bo man caba, pero e habilidadnan espontaneo necesario pa talla un creashón nobo frecuentemente ta bai mas aleu qu palabra. Loque lo por queda bisá, sin embargo, ta verbalisá den loque ta sigui.


© 2007 Papiamentu Bibu





[1] Preámbulo, prefacio, proemio.



Nota:

Cu publicashón di e prólogo a duna inicio na 21 publicashón cu huntu ta constituí e arte poético di Lu Ji qu ta hiba e título E Arte di Scirbimentu.

E motibu qu nos a dicidí di "dosifiqué den 21 capítulo ta pa haci su lectura mas fácil y tambe pa mantené e lector su deseo bibu pa loque ta "bai bin".

Día nos caba di publicá tur capítulo, nos lo recapitulá y pone nan tur huntu den un publicashón y asina facilitá bishitante di e bitácora aquí un acceso unitario na e obra di Lu Ji.

7/03/2007

E Arte di Scirbimentu

Na 1996 a sali publicá un buqui titulá The Art of Writing, scirbí y traducí pa Tony Barnstone[1] y Chou Ping[2].

E Arte di Scirbimentu, ta trata arte poético manera algún poeta chinés ta mir'é. E tá comparábel, den su meta, cu Horacio su Ars Poetica. Den nan introducshón e autornan ta presentá dos coriente den poesía chinés: taoísmo y confucianismo.

Taoísmo y confucianismo tin púntonan di salida diferente. Caminda confucianismo ta considerá qu poesía tin un tarea social y corectivo, es decir e tá pa coregí comportamentu social y político, taoísmo, qu tambe ta adhudicá gran poder na poesía, tá interno, místico, paradóhico y humorístico.

E téxtonan básico di taoísmo tá Tao Te Ching y Chuang-tzu. Den cuadro di e tradishón antiguo e buqui ta presentá dos poeta taoísta, Lu Ji (260-303 EC
[3]) y Sikong Tu (837-908 EC).

Cada un su poema ta siña y duna ehèmpel di e arte di scirbi poesía y ta considerá nan como nan obra maestro.

A pesar qu Lu Ji su estética ta profundamente taoísta, e ta incorporá eleméntonan confuciano.

E poémanan di Lu Ji y Sikong-tzu ta hiba nos riba un extraordinario biahe den e mundo di e Ami y di Imaginashón, y den e proceso ey ta conectá nos cu e fuente scondí bou di mundu.

E autor/traductornan ta duna diferente ehèmpel di Lu Ji su arte poético y princípionan taoísta. Finalmente nan ta concluí nan introducshón cu un comparashón entre poesía y prosa. Pues, riba e pregunta cua tá e diferencia entre poesía y prosa, nan ta laga Wu Qiao na palabra, bisando:

Ora bo scirbi prosa, bo ta cushiná arós. Ora bo scirbi poesía, bo ta convertí arós den biña di arós. Herebé arós no ta cambia su aspecto, en cambio ora bo conbirti’é den biña di arós, tantu su calidad como su forma ta cambia.

E Arte di Scirbimentu ta consistí di un introducshón den forma di prosa, siguí pa bintiun parti den forma di poesía, cada unu cu su título. Cada unu ta trata e proceso poético como un búsqueda interno, spiritual, metafísico qu ta busca su caminda pa haña cristalisashón den forma di palabra qu, huntu, ta forma e poema.

Forma

Nos ta laga e autornan mes na palabra:

E Arte di Scirbimentu ta scirbí den un forma caraterisá pa rima y intercalá pa pasáhenan di prosa y pa apareo[4] di líneanan di paralelismo retórico, comparabel cu e uzo occidental di chiasmus[5]. Comunmente sa compará Lu Ji su ensayo den forma di verso cu Alexander Pope su Essay on Poetry (y cu Pope su modelo, Ars Poetica di Horacio) como un gran ehèmpel di crítica literario den forma di verso. E comparashón ta haña relevancia particular ora ta compará e retórica balansá di Pope su vérsonan heróico rimá cu Lu su paralelismo. Cu humildad caraterístico, Lu ta expresá duda di su propio habilidad pa llega na e esencia di scirbimentu (“no por capturá e arte aquí pa e palábranan mas sútil). E “inefabilidad”[6] aquí riba su mes ta expresá e naturalesa spiritual di scirbimentu. Scirbimentu no por expresá loque scirbimentu tá pasobra e ta mas qu scirbimentu mes. Tá un relashón esencial, un biahe spiritual qu ta conectá na otro impulso cu acshón, palabra cu muzik, e Ami cu mundu.

Traducí e texto ambiguo y notorio aquí ta presentá problémanan special. Diferente pasahe ta charada qu tin inumerábel solushón contradictorio. Esaqui a resultá den comentárionan crítico conflictivo y torturá rondó di nan. Ta posibel carga e texto cu mashá nota, y mashá traductor ta scohe pa producí dies línea di comentario pa cada línea di poesía. Semehante scolaridad[7] valioso tá, no obstante, quita atenshón for di e poema, como cada frase ta bira un porta secreto qu ta duna acceso na un hipertexto di crítica y exégesis[8] lingüístico. Nos interés tábata pa traha un caminda meimei a través di un campo di comentárionan contrali y, haciendo un elecshón difícil entre lectúranan alterno, producí un texto qu ta lesa cu fluidés, y loque ta mas importante, manera un poema (na inglés).

Lu Ji su Arte di Scirbimentu ta antiguo y contemporáneo, un obra maestro di literatura mundial. Diferente generashón di poeta mericano el a inspirá. For di Lu Ji su obra, Gary Snyder ta siña (den su conocido poema Axe Handles) e “arte di cultura, / Y con sigui”. Arte poético ta pasa for di antigüedad a través di e barcu di palabra, dunando asina cada generashón e poder pa crea su propio cultura di nobo. Howard Nemorov (den su poema Na Lu Chi) tambe ta ricibí palabra tocante palabra for di Lu Ji y ta maravillá con Lu su bos tranquil y cla ta canta, a pesar di síglonan di “stòf y tempu”, tocante e delícianan y dificultadnan di scribi bon.

Te aqui e traductornan.

Manera e traductornan a nota, Lu Ji su Arte di Scirbimentu a inspirá mashá poeta mericano. Por lo tanto nos, como un fuente mas pa nos mes, y pa su bunitesa y enseñanza a dicidí traducié, usando su vershón inglés.

E traducshón na papiamentu nos lo presentá den 21 secshón. E prólogo lo sali huntu cu e promé poema titulá Impulso. Nos deseo tá qu Lu Ji su Arte di Scirbimentu lo tá un complemento di Jules Marchena su Lus riba Djamanta.

© 2007 Papiamentu Bibu




[1] Tony Barnstone tá yu di Willis Barnstone. Tony Barnstone tá poeta, traductor y crítico literario. E ta duna curso di scirbimentu creativo y literario na Whittier College. Willis Barnstone tá poeta y traductor, y autor di e búquinan We Jews and Blacks y The Poetics of Translation. Dos buqui qu mi quièr recomendá. Riba e dos búquinan aquí lo mi bolbe den otro ensayo.

[2] Chou Ping tá poeta y traductor qu a llega di publicá den Literary Review, Nimrod y Chicago Review.

[3] EC ta para pa Era Común, es decir e era qu a cuminsá cu nacementu di Yesua ben-Yusuf, mihó conocí como Hesús.

[4] Pone huntu como par.

[5] (Retórica) Quiasmo. Un figura retórico ta qa haci uso di revershón den e orden de palábra den dos frase paralelo (p. e. m’a bai trabou, trabao nan a bai – tata ta yu y tin be yu ta tata).

[6] Bisa qu algu ta inefabel ta nificá qu no por ni mester, pa mil y un motibu abrumador, expresé den forma di palabra. Ta us’é generalmente pa discribí un sentimentu, concepto òf aspecto di existencia qu ta muchu grandioso pa describí adecuadamente cu palabra, òf qu pa su naturalesa no por transmití den idioma humano. Solamente e ta biba internamente den hende.

[7] Erudishón

[8] Interpretashón

7/02/2007

Día di Bandera

Awe, riba Día di Bandera, mi ta cumindá tur hende qu a tuma un momentu di nan tempu balioso pa tira un bista riba e "bitácora" aquí.

Laga Día di Bandera ta un momentu di alegría y húbilo pasobra e tá nos día, y no día di otro nashón y no celebrashón di fecha di nacementu di un que otro rey òf reina aheno na nos cultura.

Laga Día di Bandera tá, tambe, un día di relechón riba quen nos ta, unda nos ta pará y unda nos quièr bai como hende liber.

¡Felís Día di Bandera!

Papiamentu Bibu

6/29/2007

Oda na Airu

Canando riba un caminda
m’a topa cu airu
m’a cumind’é y cu rèspèt
mi di cun’é:
“Mi ta contentu
cu pa un bia
bo ta laga bo transparencia bai,
laga nos còmbersá”.
E incansábel,
a balia, move su blachi
y cu su harí a sacudí
e stòf di mi suela
Y lantando tur
su arboladura blou,
su scelèt di glas,
inmóvil mané un master
el a para scuchami.
M’a sunchi su mántel
di rey di shelu,
m’a lora curpa den su bandera
di seda celestial
y mi di cun’é:
“Monarca òf camarada,
ilu, corola òf para,
mi n’ sa quen bo ta,
ma un cos mi ta pidibu,
no bende curpa”.
Awa a bende curpa
y fo'i tub'i awa
den desierto
m'a mira
gota caba
y mundu pober, pueblo
cana cu su sed
tambaleando riba tera.
M'a mira lus di anochi
racioná,
e gran lus den cas
di hende ricu.
Tur cos ta aurora
den hardinnan nobo cologá,
tur cos ta scuridad
den e teríbel
sombra di e hanchi.
J'ey anochi,
mama madrasa,
ta sali
cu un puñá meimei'
su wówonan di palabrua,
y un gritu, un crimen,
ta lanta y paga
tragá pa sombra.
Nò, airu,
no bende curpa,
no laga nan canalisabu,
no laga nan entubabu,
no laga nan encahabu,
ni comprimibu,
no laga nan haci tablèt di bo
no laga nan hincabu den bòter,
cuidáo!
Llamami
ora bo meste’i mi,
mi ta poeta yu
di póbernan, tata, tío,
primu, rumán carnal
y concuñá
di póbernan, di tur,
di mi patria y ótronan,
je póbernan qu ta biba band’i riu
y j'esnán qu na na altura
je vertical cordillera
ta quibra piedra,
claba tabla,
cose paña,
còrta palu,
bòltu tera,
y p’esey
mi que pa nan hala rosea,
abo t’e único cos qu nan tin,
p’esey bo ta
transparente,
pa nan por mira
loque ta bin mañán,
p’esey bo ta existí,
airu,
hála rosea,
no pone curpa na cadena,
no confia ni’un hende,
p’esey, awor,
cuidáo!
y ban cu mi,
ainda mashá nos
tin qu balia y canta,
ban
a lo largu di lamán,
a lo altu di ceru,
ban,
caminda ta floriando
e nobo primavera
y den un gòlpi di bientu
y canto
nos ta parti flor,
aroma, fruta,
y airu
di mañán.”

Pablo Neruda


© 2007 Papiamentu Bibu


E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/27/2007

Cante Hondo

Mi ta'ta meditá ensimismá, ilando
ilu di fastidio y tristesa,
ora a llega na mi oido,
pa bentana di mi camber, abrí

den un cayente anochi di verano
e lamento di un cuplèt llen'i soño
quibrá pa trémulo scur
je muzik mágico di mi tera.


Y tábata Amor, mané un candela còrá...
—Un man nèrvioso riba cuèrdè vibrante
tábata pone un largu suspiro di oro,
qu ta'ta troca curpa den partidó di strella.


... Y tábata Lamuèrtè, cuchú na scouru,
Cu paso largu, airá y esquelético,
—Mané ten mi ta'ta mucha mi ta'ta soñé.


Y riba guitara, resonante y trémulo,
E man brutu, gòlpiando, ta'ta fingi
e sosegamentu di un cah'i morto riba tera.

Y ta'ta un lamento solitario qu ta'ta
bari stòf y lanta shinishi.


Antonio Machado

© 2007 Papiamentu Bibu

6/26/2007

Plenitud di bida

Ayeranochi a repasá tur poema qu awor ta publicá. Y e pregunta qu a surgi ta: nan, e poémanan, no ta cai muchu “pisá” riba nos curasón? ¿Es decir, nan no ta indicando un liña còrá (atrobe), un tendencia na “pesadés”, un tendencia na solamente nostalgia, na loque ta parce inalcansabel, na loque ta pasahero, na loque tábata, lo por tábata, lo por ta y loque no ta? ¿Loque algún día lo llega na su fin?

Nos ta haci referencia na algu personal y ta pidi di antemano disculpa pa esey.

Awemainta nos a ricibí e tristu historia qu mama di un persona mashá cerca na nos curasón, a fallecé. E noticia aquí a bin después qu ayera nos a celebrá cu nos yu hòmber e grato echo qu na su scol e tá e mihó graduado di su grupo (e promé sorpresa) y e mihó graduado di enter scol (di dos sorpresa). Den tur e áñanan qu nos ta exisí, esaqui ta un di e notícianan mas grato qu nos por a ribicí. Sigur si considerá qu nos a bira tata di e yu aquí tempu e tábatin 8 aña. Pues, e mester a custumá na tin un tata. E mester a custumá na respeté como tata, stimé como tata. Y e tata mester a custumá cun’é como yu y siña stimé no solamente como su yu, sino tambe su "primogénito". Un experiencia cu su piédranan, grandi y chiquitu, tin be hasta baranca, na caminda. Pero huntu nos a cue martín cu múquel y bati nan, quibra nan. Tin be, ora e piedra no tábata muchu grandi nos tábata legumai batié. Simplemente nos tábata pasa na banda òf bulé. Huntu nos ta na caminda pa otro etapa den bida, qu atrobe lo tin su piédranan, grandi y chiquitu. Pero ya nos ta siñando con atendé cu nan.

Y atrobe e noticia di morto. Y na mes momentu alegría. Y nos a pensa riba e poémanan y nos a pensa riba búquinan qu nos a lesa a través di tempu y experiéncianan den bida. Y Semper na moméntuan asina nos ta pensa riba un poema di César Vallejo, na spañó (nos no a traduci’é, ainda):


HOY ME GUSTA LA VIDA MUCHO MENOS...

Hoy me gusta la vida mucho menos,
pero siempre me gusta vivir: ya lo decía.
Casi toqué la parte de mi todo y me contuve
con un tiro en la lengua detrás de mi palabra.

Hoy me palpo el mentón en retirada
y en estos momentáneos pantalones yo me digo:
¡Tánta vida y jamás!
¡Tántos años y siempre mis semanas!...
Mis padres enterrados con su piedra
y su triste estirón que no ha acabado;
de cuerpo entero hermanos, mis hermanos,
y, en fin, mi ser parado y en chaleco.

Me gusta la vida enormemente
pero, desde luego,
con mi muerte querida y mi café
y viendo los castaños frondosos de París
y diciendo:
Es un ojo éste, aquél; una frente ésta, aquélla... Y repitiendo:
¡Tánta vida y jamás me falla la tonada!
¡Tántos años y siempre, siempre, siempre!

Dije chaleco, dije
todo, parte, ansia, dije casi, por no llorar.
Que es verdad que sufrí en aquel hospital que queda al lado
y está bien y está mal haber mirado
de abajo para arriba mi organismo.

Me gustará vivir siempre, así fuese de barriga,
porque, como iba diciendo y lo repito,
¡tánta vida y jamás! ¡Y tántos años,
y siempre, mucho siempre, siempre, siempre!


Y awe, un bia mas, e poema di César Vallejo ta haña mas relevancia, mas profundidad. E tábata semper pa nos un baranca den lamán brutu. E ta na mes momentu expreshón di dualismo den vida: bon cu malu, tristesa cu legría, scarsedad cu abunduncia etc. etc.. E ta expreshón di e dicotomíanan di bida.

Legría cu tristesa huntu, bon cu malu huntu y asina tantu otro aparente contradicshón, dualismo y dicotomía den bida diario ta forma e stobá cu tur su ingrediéntenan qu tá nos bida, dia adén, día afó. Nan no tá moméntunan, cada un unu, riba nan mes, sino qu nan ta forma un continuidad y un bai-bin den bida, qu llama plenitud di bida.

© 2007 Papiamentu Bibu




E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/25/2007

A bisami un atardi...

A bisami un atardi
di primavera:
si ta busca caminda
tur na flor na tera,
mata bo palabra
y scucha bo alma bieu.
Q'e mesún paña blancu
qu bo ta bisti sea
bo trahe di duelo,
bo trahe di fiesta.
Stima bo legría
y stima bo tristesa,
si ta busca caminda
tur na flor na tera.
M'a rospondé e atardi
di primavera:

- Abo a bisa e secreto
qu den mi alma ta resa:
mi ta odia legría
pa odio na pena.
Ma promé qu mi pisa
bo caminda tur na flor,
lo mi que trecebu,
morto, mi alma bieu.


Antonio Machado


2007 Papiamentu Bibu



E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/24/2007

Lo mi por desaprobá loque bo ta bisa, pero mi lo defendé te na morto bo derecho di bisé

Nan ta palábranan di Voltaire na defensa di libertad di expreshón.

Internet a nificá y ta nificando acceso na informashón pa tur hende. No solamente esnán qu tin un computer na cas òf trabou, sino tambe esnán qu ta busca acceso na diferente punto público manera café internet. Si bo ta poseé un laptop, anto ya bo no mester di un acceso personal na internet cu un suscripshón, sino qu bo por acudí na un di e tantu “hotspot-nan”.

Acceso na informashón tambe ta nificá qu bo mester ta crítico pasobra quen qu tá por presentabu algu como berdadero òf trecebu su bèrdad según su punto di salida politico y/o social.

Internet antó, ta nificando un revolushón na nivel di libertad. Pues, e usuario mes ta dicidí quico e quièr mira y quen e quièr quere. E ta nificá antó, un libertad di expreshón nunca bisto. Ningún hende mas, te ainda, ta dependé di un cas editorial òf un corant qu no que publicá un texto.

E conglomerátonan mediático occidental qu te qu poco tempu pasá tábata dominá opinión público, pa medio di internet poco poco ta perdiendo nan poder y influencia. Mas y mas hende ta busca fuéntenan di informashón alternativo.

Papiamentu Bibu, pues tambe a haci uzo di e acceso sin restricshón na internet pa por presentá su idéanan. Nos no ta dependé mas di benevolencia di otro hende pa duna publicidad na nos pensaméntunan.

Pa caótico qu internet y tur su setenta pa ochenta millón weblognan parce, den nos caso nos proposishón ta nificá qu nos mester organisá nos bida di tal manera qu nos por llega na scirbi y organisá nos pensaméntunan.

¿Quico nos quièr men en realidad? Loque nos ta bisando ta qu papia so no ta suficiente. Loque awe ta papiá, mañán ta lubidá. E mensahe ta bai pèrdí den e caos di tantu otro papiamentu. Sin embargo, loque ta documentá tin e posibilidad di eternidad.

Un pensamentu ta haña mas balor ora e bira concreto, p.e. cu un ehèmpel.

Papiamentu Bibu ta un gran admirador di Winston Lourens su programa tur mainta qu llama Compatriota. Nos, te caminda nos obligashonnan ta permití, ta scucha e programa (for di tempu di Z86). Ta trata di un presentador bon documentá qu además tábata un di e protagonístanan di moméntunan politico histórico.

Papiamentu Bibu tin un deseo grandi. E deseo tá, mira e dia llega qu lo documentá tur loque sr. Lourens sa pa su conocementu no bai pèrdí pa historia, pa codificashón di nos historia y pa e por sirbi pa generashonnan posterior.

Y asina tin mas hende. Y ta necesario pa nos cuminsá documentá nos mes, nos mes.

Laga nos qu ta pensa diferente y quièr mira cambio, gara e oportunidad aquí cu tur dos man y crea asina un discushón bibu, no solamente na nivel di idioma (den caso di Papiamentu Bibu), sino na tur nivel y asina crea e posibilidad di un mihó mañán, un mihó mañán qu ta crea perspectiva y un sociedad mas humano.

P’esey nos a bin cu e ehèmpel di internet y su carácter democrático. Nos no ta dependé mas di ningún cas editorial, ningún benefactor, òf benefactor qu ta pretendé di quièr yuda, ningún filántropo cu pretenshón di “stima nos”, ningún structura colonial qu ta obligabu pensa y scirbi manera e que pa bo pensa y scirbi. E strañero qu quièr duna un man ta mas qu bon biní. Pero mientras tantu no por queda warda riba je.

¡Man na obra!



© 2007 Papiamentu Bibu


E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/22/2007

Un linea còrá, ¿òf nò?

Actualmente e weblog aquí tin diferente traducshón publicá banda di algún obra original.

E pregunta qu nos ta haciendo nos mes ta, y cu esey nos quier adelantá riba e posibilidad cu abo, lector, tambe lo por haci e pregunta: ¿tin un linea còrá ta cana den desarollo di Papiamentu Bibu?

Na promé y principal lugá Papiamentu Bibu ta expreshón di e impulso y nececidad incontrolabel qu llama creashón, pasobra traducshón, especialmente traducshón poético, tá crea algu nobo den otro idioma.

Na di dos lugá Papiamentu Bibu ta expreshón di nos convicshón qu papiamentu merecé dedicashón, amor y rèspèt di nos, nos tur qu ta papia e idioma aquí.

Na di tres lugá, y esey ta relashoná cu e dos púntonan anterior, Papiamentu Bibu quièr crea un idioma nobo y esey ta posibel ora ta crea y expandé su límitenan actual di vocabulario y formulashón di frase.

Nos no mester tin ni sinti miedu pa algu nobo qu tin balor.

Nos mester sigui crea y no laga ningun hende quita nos for di nos propósito. No laga ningún pensamentu di frustashón y inferioridad imponé letargia y incapacidad.

Dominio di nos idioma, uzo y expreshón corecto di nos idioma, sea papiá òf scirbí, especialmente pa nos élite, ta imperativo y ta llabi pa libertad spiritual. Y sin libertad spiritual no por tin libertad físico, sea como persona (di catibu pa hende liber) sea como país (di colonia pa soberanía).

Finalmente e ta expreshón genuino di amor pa patria.

¿Quico nos quier men cu élite?

Nos quier aclará esey y duna nos definishón promé qu hende trompecá riba je y hinqué den un ambiente di lucha di clase. Nos acercamentu pa cu e palabra élite ta, tal bes, diferente. Cu élite nos quier men tur persona qu den un forma òf otro na un manera propio y singular ta importante pa y duna expreshón y liderato na custumer, cultura, economía, política, arte etc., etc. di país. Por lo tanto nos tin un élite religioso (tur religión), económico, político, sindical, cultural, artístico etc. etc.

Den nos acercamentu antó por ehèmpel shon Colá ta parti di élite pasobra cu su talento el a nificá y ta nificando mashá pa nos cultura. E ta un guía y un baluarte.

Pa bolbe n'e punto di salida. ¿Tin un linea còrá ta core den desarollo di e weblog aquí?

Nò, si ta trata di traducshón, pasobra si últimamente nos a presentá diferente poema di e gran irlandés Yeats, mañán nos por lanta cu otro poeta, manera a sosodé awemainta ora huntu cu aurora a nace traducshón di un poema di Pablo Neruda. Of tal bes mañán tin Shakespeare riba menú. Dios sa.

Si, pasobra nos comienso y nos fin(al) ta y lo ta semper papiamentu. Nos rumbo ta fiho.


Papiamentu Bibu


© 2007 Papiamentu Bibu




E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/21/2007

Morto

Ni temor ni speransa ta asistí
un animal qu ta muri;
Un hòmber ta spera su fin
den temor y speransa;
Mashá be el a muri,
Mashá be el a resucitá.
Un gran hòmber den su grandesa
Confrontando asesínonan
Ta expresá burla
p'e último lucha pa rosea;
E conocé morto te den su huesu-
Hòmber a crea morto.

William Butler Yeats

© 2007 Papiamentu Bibu



E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/20/2007

J.G.D.

Mi sa qu bo n’ por haci otro cos…
Ya pa dos mil añ’.
Mi sa qu nan a condenabu mashá ten pasá…
Ya pa dos mil añ’.
Mi sa qu nan ta persiguibu…
Ya pa dos mil añ’.
Mi sa qu nan ta cerabu den ghetto…
Ya pa dos mil añ’.
Mi sa qu nan ta matabu…
Ya pa dos mil añ’.
Mi sa qu nan a concentrabu den campo…
Ya pa dos mil añ’.
Mi sa qu nan ta penetrá bo cueru cu nan rosea di morto...
Ya pa dos mil añ'.
Mi sa, si mi sa qu t’asina…
Ya pa dos mil añ’.
Pa sobrebibí…
Ya pa dos mil añ’
Bo ta trose historia
Bo ta hinca rudilla
Bo ta bati cu palu
Bo rumán cu famía
Haci e trabou
di bo burdugu...
Ya pa dos mil añ’.

© 2007 A.D. (derecho reservá pa Papiamentu Bibu)


E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/16/2007

Ephemera

«Bo wówonan qu di mi-nan antes nunca tábata cansa
Awe ta sucumbí di tristesa bo’i bo céhanan oscilante,
Pasó nos amor ta menguando.»

Y e di cu mi:
«Aunque nos amor ta menguando, ban para ami cu bo
N'e rand solitario je lago aquí un bia mas huntu,
Huntu den e ora aquí di ternura
Ora pashón, pober criatura cansá, ta pega soño.
¡Es ta leu strella parce, y esta leu
Nos promé sunchi ta, y ay, es ta bieu mi curasón!

Meditativo nan a cana queiru entre blachi marchitá,
Mientras, nan dos man tené, poco-poco el a contestá:
«Mashá bia pashón a gasta nos curasonnan erante.»

Mondi tábata rondoná nan, y blachi hel
Tábata cai den penumbra mané meteoro swak,
Y un dia un conènchi bieu y manco na caminda a cocochá;
Otoño a rondon'é: y awor nan tábata
N’e rand solitario je lago pará:
Birando curpa, el a mira q’el a reuní blachi morto
Huntu den silencio, húmedo mané su wowo,
Riba su cabey y pechu.

«Ay, no lamantá,» e di,
«qu nos ta cansá pasó otro amor ta spera nos;
Odia y stima a través je óranan resigná.
Nos dilanti, largu'i curpa, Eternidad ta tirá;
Nos álmanan ta amor y un continuo ayó.

William Butler Yeats

© 2007 Papiamentu Bibu




E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos, ni cu nos otrografía).

6/13/2007

Odisea

Fragmentá den desesperansa
Uní den speransa
Den historia nos ta nabegá.

M.K.

© 2007 Papiamentu Bibu





E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/07/2007

Un curasoleño ta canta su morto (un adaptashón di Yeats)

Mi sa qu mi lo topa
Cu mi destino alla ‘riba.
Esnán qu mi batallá mi n’ ta odia
Esnán qu mi defendé mi n’ ta stima.
Mi patria ta Còrçao
Mi compatriota ta póber Còrçao.
Nan laga di pèrdè òf gana
Pa nan tur cos mescos ta queda.
Ni ley, ni deber ami na lucha a obligá
Ni figura público, ni aplaus público
Un impulso solitario di delicia
A guiami den e tumulto ‘qui den nubia.
Tur cos m’a midi, tur cos m’a pensa.
Porvenir tábata bashí sin rosea.
Bashí sin rosea tábata e áñanan mi tras
Den balansa cu bida, e morto aquí.


© 2007 A.D. (derecho reservá pa Papiamentu Bibu)


E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos).

6/05/2007

M'a tende hòmber mashá mashá bieu bisa...

M'a tende hòmber mashá mashá bieu bisa,
«Tur cos ta cambia,
Y un pa un nos ta laga cai.»

Nan ta’tin man mané gara, y nan rudía
A trose mané pal’i mánguel
Na lamán.

M'a tende hòmber mashá mashá bieu bisa,
«Tur loque ta bunita ta mané awa
Qu ta drif-drif bai.»

W.B. Yeats

© 2007 Papiamentu Bibu




E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos, ni cu nos ortografía).

Adaptashón di "Ora bo ta bieu"

E poema di Yeats qu a publicá ayera no ta esún original. Aqui y alla m'a cambia algún palabra. E cambio mas grandi qu m'a haci ta e dos reglonnan:

y lesa poco poco, y soña je mirada suave
y e sombra profundo antes bo wówonan ta’tin.

Su original ta:

y lesa poco poco, y soña je mirada suave
un ten bo wowo ta'tin, y di nan sombra profundo.

Esaqui ta cuadra mas qu e forma qu Yeats a scirbi su poema:

and slowly read, and dream of the soft looks
your eyes had once, and of their shadows deap.

Mi ta trece esaqui dilanti pasobra a pesar di e cambio, mi ta sinti qu e promé vershón tin mas fluidés. Por lo tanto aqui ta sigui e vershón original di Ora bo ta bieu.


Ora bo ta bieu, shinishi y llen di soño,
cabishá banda je candela, cohe e buqui aquí,
y lesa poco poco, y soña je mirada suave
un ten bo wówo ta'tin, y di nan profundo sombra.

Cuántu a stima bo moméntunan di gracia alegre,
y a stima bo bellesa cu amor falsu o sincero,
pero un hòmber so a stima e alma peregrino den bo,
y stima e sufrimentu di bo cara cambiante;

y incliná banda je pálunan quemante,
murmurá, un poco tristu, con amor a bula
y cana pasa riba e cérunan riba nos
y sconde su cara den un multitud di strella.


W.B. Yeats

© 2007 Papiamentu Bibu



E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo (no necesariamente mester ta di acuerdo cu nos, ni cu nos ortografía).

Reacshón y Comentario

E weblog aquí ta abrí awor pa reacshón. Tur reacshón ta someté na moderashón y solamente lo sali publicá si e "weblogístanan" ta haña qu ta trata di un reacshón constructivo. no necesariamente e reacshón òf e opinión mester cuadra cu esún di nos, ni cu nos ortografía (¿òf otro-grafía?)

Ora bo ta bieu













Ora bo ta bieu, shinishi y llen di soño,
cabishá banda je candela, cohe e buqui aquí,
y lesa poco poco, y soña je mirada suave
y e sombra profundo antes bo wówonan ta’tin.

Cuántu a stima bo moméntunan di gracia alegre,
y a stima bo bellesa cu amor falsu o sincero,
pero un hòmber so a stima e alma peregrino den bo,
y stima e sufrimentu di bo cara cambiante;

y incliná banda je pálunan quemante,
murmurá, un poco tristu, con amor a bula
y cana pasa riba e cérunan riba nos
y sconde su cara den un multitud di strella.


W.B. Yeats

© 2007 Papiamentu Bibu


¿Quen Wiliam Butler Yeats ta?

6/03/2007

Apice










Lo n' salbabu loque a laga scirbí
Esnán qu bo miedu ta implorá;
Bo n' t'e ótronan y bo ta mirabu awor
Centro je laberinto qu bo pásonan
A trama. Lo n' salbabu e agonía
Di Hesús òf Sócrates ni e fuerte
Siddharta di oro qu a aceptá morto
Den un hardín, na cabamentu di día.
Stòf tambe t'e palabra scirbí
Pa bo man o e berbo pronunciá
Pa bo boca. No tin duele den Hado
Y e anochi di Dios ta infinito.
Bo materia ta tempu, e incesante
Tempu. Bo ta cada solitario instante.

J.L. Borges

© 2007 Papiamentu Bibu

¿Quen ta Borges?
¿Quico ta Hado?